Η αλλαγή του πολιτικού σκηνικού στις ΗΠΑ, με την ήττα Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης 3/11/26, συνεχίζει να προκαλεί συζητήσεις και αναλύσεις σε ολόκληρο τον πλανήτη. Η μεγάλη ήττα των Ρεπουμπλικάνων και της διοίκησης Τραμπ επικυρώθηκε και με τον έλεγχο των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, δηλαδή της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων, από το Δημοκρατικό Κόμμα. Χαρακτηριστικές για το μέγεθος και την έκταση της ήττας του Τραμπ, ήταν οι ανατροπές που έγιναν σε παραδοσιακά εκλογικά «κάστρα» του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, στις πολιτείες της Αϊόβας, του Κάνσας και της υπερσυντηρητικής πολιτείας του Τέξας.
Εξαρχής μπορούμε να πούμε, και κυρίως να υπογραμμίσουμε, πως το αποτέλεσμα αυτό, ήταν συνδυασμός δύο παραγόντων. Από τη μια, της εκτεταμένης δυσαρέσκειας και οργής των εργατικών-λαϊκών μαζών στις ΗΠΑ, και από την άλλη, της αμφισβήτησης της Διοίκησης Τραμπ από μεριάς σημαντικών τμημάτων της άρχουσας τάξης των ΗΠΑ και της επιδίωξής τους να ελέγξουν-περιορίσουν τις επιλογές της Διοίκησης μέσα σ’ ένα πιο «ορθόδοξο» πλαίσιο. Στον πυρήνα και των δύο αυτών παραγόντων που οδήγησαν στην ήττα Τραμπ ήταν οι αποτυχίες στον πόλεμο εναντίον του Ιράν. Έτσι, ο ήδη υπάρχων διχασμός, που εκτείνεται από την κορυφή έως τη βάση, φορτώνεται με νέα στοιχεία και διαμορφώνει ακόμα πιο περίπλοκη κατάσταση. Ειδικά στην «κορυφή», δηλαδή στην ιμπεριαλιστική αστική τάξη των ΗΠΑ, αυτή η περίπλοκη κατάσταση δυναμώνει τις συγκρούσεις και τα ερωτήματα για την πολιτική που πρέπει να ασκήσει ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός, για να πετύχει τους στρατηγικούς του στόχους. Με αυτό το κριτήριο, άλλωστε, θα κριθεί και η τύχη του MAGA, αλλά και το πώς θα διαμορφωθεί συνολικά το πολιτικό σκηνικό στις ΗΠΑ. Γιατί, όπως σωστά γράφεται, δεν νίκησαν οι Δημοκρατικοί, αλλά έχασε ο Τραμπ. Ενδεικτικό είναι, επίσης, πως οι διχασμοί δεν αφορούν μόνο το Ρεπουμπλικάνικο, αλλά και το Δημοκρατικό Κόμμα, που επίσης ψάχνει ακόμα την κατεύθυνση μέσω της οποίας θα υπηρετήσει τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό.
Για τις εργατικές – λαϊκές μάζες στις ΗΠΑ, η επιδρομή των ΗΠΑ στο Ιράν, με τα πολύ αρνητικά δεδομένα που δημιούργησε στις τιμές του πετρελαίου και της βενζίνης, οδήγησε στη ραγδαία επιδείνωση του βιοτικού τους επιπέδου και των όρων ζωής τους. Αποτέλεσε τη θρυαλλίδα για να εκφραστεί μαζικά η αποδοκιμασία τους για την ακολουθούμενη πολιτική, που, σε μια άλλη διάσταση που επιμελώς αποκρύπτεται, έχει τις πιο μεγάλες περικοπές κοινωνικών δαπανών εδώ και πολλά χρόνια για να υπηρετηθεί η αύξηση κατά 45% του ήδη θηριώδους πολεμικού προϋπολογισμού των ΗΠΑ, που έφτασε στο 1,5 τρις δολάρια!
Εν τω μεταξύ, η πολιτική των δασμών έναντι φίλων και εχθρών, που προωθήθηκε με την έναρξη της δεύτερης προεδρίας Τραμπ, παρά τα μπρος -πίσω της, είχε ήδη εκτοξεύσει το κόστος πολλών πρώτων υλών και λειτούργησαν (οι δασμοί) ως έμμεσος και βαρύς φόρος κατανάλωσης για τα νοικοκυριά της εργατικής τάξης. Με τη σειρά της, η απότομη αύξηση των τιμών ενέργειας λόγω του πολέμου του Ιράν επέδρασε στην λευκή εργατική τάξη, που, αντί για νέες θέσεις εργασίας και καλυτέρευση της ζωής της, είδε να εκτινάσσεται το κόστος θέρμανσης και μετακίνησής της και να εξανεμίζονται οι όποιες αυξήσεις των μισθών του 2025.
Η πολιτική αυτή (δασμών, ενεργειακής ακρίβειας) επηρέασε ιδιαίτερα στους αγρότες των ΗΠΑ, πλήττοντας όχι μόνο το μεγάλο κομμάτι των μικροκαλλιεργητών και των αγροτών μερικής απασχόλησης (64% του αγροτικού πληθυσμού), αλλά και την μεσαία τάξη των αγροτών-καπιταλιστών, που «δίνει τον τόνο» στις αγροτικές πολιτείες των ΗΠΑ και που το 2024 είχε, στη συντριπτική της πλειοψηφία, στηρίξει τον Τραμπ.
Οι φασιστικές επιδρομές του ICE και η σκληρή αντιμεταναστευτική πολιτική της Διοίκησης Τραμπ, πέρα από την μεγάλη κοινωνική δυσαρέσκεια που δημιούργησε σε πολιτείες με μεγάλα ποσοστά πολιτών λατινοαμερικανικής και μεξικανικής καταγωγής, είχαν και μια άλλη παρενέργεια. Γύρισαν μπούμερανγκ στην μεσαία αγροτική τάξη των ΗΠΑ, αλλά και σε επιχειρηματίες σε χειρωνακτικούς κλάδους της καπιταλιστικής οικονομίας (κατασκευές, εστίαση και φιλοξενία), στερώντας τους ένα πολυπληθές φτηνό εργατικό δυναμικό.
Από την άλλη πλευρά, η Διοίκηση Τραμπ δέχτηκε τα πυρά σημαντικών τμημάτων της αστικής τάξης των ΗΠΑ όσον αφορά την αποτελεσματικότητά της στην προώθηση των αντιδραστικών σχεδιασμών του αμερικανικού ιμπεριαλισμού και στην αντιμετώπιση της σχετικής του αποδυνάμωσης έναντι «συμμάχων» και κυρίως έναντι των μεγάλων ευρασιατικών αντιπάλων του, του ρώσικου και του κινέζικου ιμπεριαλισμού. Οι αποτυχίες και τα αδιέξοδα που συνεχίζουν να συναντούν οι ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και το Ιράν έτυχαν μεγάλης και σφοδρής κριτικής και όχι μόνο από το Δημοκρατικό Κόμμα. Η Διοίκηση Τραμπ εγκαλείται από ισχυρά κομμάτια του κατεστημένου των ΗΠΑ για τη βιασύνη και τη λάθος εκτίμησή της, που οδήγησαν στο σημερινό αδιέξοδο, με την άρση του να φαντάζει πολύ δύσκολη και όχι χωρίς συνέπειες. Δεν είναι ότι η Διοίκηση Τραμπ, σε σημαντικά πεδία δεν έχει «παράξει έργο» για τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό: Βεναζουέλα, Παναμάς, Γροιλανδία, κ.ά. Όμως, είναι τόσο επιτακτική και τόσο επείγουσα η ανάγκη των ΗΠΑ να υπερασπίσουν και να διευρύνουν την πρωτοκαθεδρία τους, που δεν συγχωρούνται τέτοιες αστοχίες. Το ίδιο σκληρή είναι η κριτική και στην ουκρανική σύγκρουση. Κρίσιμοι παράγοντες του αμερικανικού κατεστημένου πιστώνουν, βέβαια, στον Τραμπ ότι, έστω με τις λεγόμενες ανορθόδοξες τακτικές του, κατάφερε να βάλει βαθιά στη σύγκρουση αυτή τους Ευρωπαίους ιμπεριαλιστές, διευρύνοντας έτσι το ρήγμα στις ευρωρωσικές σχέσεις, αλλά και να αυξήσει την πίεση προς τη Ρωσία (χτυπήματα βαθιά στο ρωσικό έδαφος κλπ) παρά την τάχα «φιλοπουτινική» διάθεση του Τραμπ. Ωστόσο, του χρεώνουν ότι δεν αντιμετωπίζει αποτελεσματικά το διαρκές κέρδισμα εδαφών από το ρώσικο στρατό και δεν αφαιρεί από τη Ρωσία τη στρατηγική πρωτοβουλία στο πεδίο. Του χρεώνουν επίσης τα θολά αποτελέσματα στο ζήτημα της ανάσχεσης της Κίνας. Πλευρές του κατεστημένου επεκτείνουν την κριτική τους στον τρόπο αντιμετώπισης των συμμάχων (στην Ευρώπη, στην Βόρεια Αμερική και στην Ανατολική Ασία) ως υποτελών, θεωρώντας ότι κάτι τέτοιο, παρά τα βραχυπρόθεσμα οφέλη, τραυματίζει τις συμμαχίες του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού και υποσκάπτει έτσι τα βάθρα στα οποία στήριζε και μπορεί να στηρίξει τον στρατηγικό στόχο να βγει πρώτος στον παγκόσμιο ανταγωνισμό για την κυριαρχία στον πλανήτη.
Σ΄αυτό το άρθρο θα αντιπαρέλθουμε τις ανοησίες που πάλι γράφηκαν και τις αυταπάτες που πάλι απογειώθηκαν, για το τι σηματοδοτεί η ήττα τουΤραμπ για τον αμερικανικό λαό, τις καταπιεσμένες εθνικότητες και μειονότητες, τη νεολαία. Η αντίθεση των λαϊκών μαζών στην επίθεση που βιώνουν, η αντίθεση στη γενοκτονία του Ισραήλ και η στήριξη του Παλαιστινιακού λαού είναι ενεργή και μπορεί να εκφράζεται με στρεβλό τρόπο, αλλά δεν αρχίζει και δεν τελειώνει με τις εκλογές. Κυρίως δεν αντλεί τη δύναμή της και την προοπτική της από εκεί, όπως προσπαθούν να μας πείσουν «εν χορώ» δυνάμεις της υποταγμένης στο σύστημα «αριστεράς» και της εδώ και έναν αιώνα αστικοποιημένης σοσιαλδημοκρατίας, αυτής της σύγχρονης «Διεθνούς» της υποταγής στον καπιταλισμό!
Όσον αφορά τη θεωρία της «κουτσής πάπιας», ενώ αντανακλά κάποια πραγματικά δεδομένα, όπως αυτά διαμορφώθηκαν και κυρίως επικυρώθηκαν με τις ενδιάμεσες εκλογές, το τράβηγμά της μέχρι την άποψη του «άχρηστου προέδρου» θα αποδειχθεί πως είναι εκτός πραγματικότητας.
Όσον αφορά την εσωτερική πολιτική, η αμερικανική νομοθεσία, μέσω αυτού του συστήματος «ελέγχου και εξισορρόπησης», δεν προωθεί παρά τις συναινετικές διαδικασίες και τη συνεννόηση των αστικών κομμάτων με στόχο τη σταθερότητα του πολιτικού συστήματος και την από κοινού αντιμετώπιση του «εχθρού λαού». Σε μια συνθήκη μάλιστα, που κορυφαίες δεξαμενές σκέψης των ΗΠΑ κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου από μια ανεξέλεγκτη πόλωση μεταξύ των δύο κομμάτων,η οποία όμως δεν θα ωφελήσει κανένα από τα δύο και κυρίως το σύστημα.
Η κυριαρχία των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο, ακόμα και τυπικά-θεσμικά, δεν αφορά τις αυξημένες προεδρικές αρμοδιότητες στην εξωτερική πολιτική. Πολύ περισσότερο αν σκεφτούμε πολιτικά όσον αφορά τις παγκόσμιες επιδιώξεις των ΗΠΑ, κανένα τμήμα του αμερικανικού κατεστημένου, όπως σωστά επισημαίνει η πρόσφατη Ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του ΚΚΕ(μ-λ), δεν επιθυμεί έναν «άχρηστο πρόεδρο». Τα ερωτήματα και τα προβλήματα, οι διχασμοί μέσα στην αμερικάνικη αστική τάξη και το πολιτικό της προσωπικό, αφορούν στους τρόπους, τις τακτικές και τις κινήσεις μέσω των οποίων θα υπηρετηθούν καλύτερα και γρηγορότερα οι στρατηγικές επιδιώξεις. Η διοίκηση Τραμπ, ως εκπρόσωπος του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, σπρώχνεται εκ των πραγμάτων και εκ της θέσης της, να αναζητήσει εν θερμώ τις απαντήσεις που πρέπει να δώσει. «Το στριμωγμένο θηρίο δεν έχει καιρό για χάσιμο, ιδιαίτερα στις σημερινές συνθήκες πολέμων, επεμβάσεων, εκβιασμών που το ίδιο έχει πρωταγωνιστήσει να διαμορφωθούν! Δεν μπορεί να δώσει χρόνο και χώρο ούτε στους γεωστρατηγικούς αντιπάλους του (Ρωσία και Κίνα) ούτε στους συμμάχους-ανταγωνιστές του για να μειώσουν κι άλλο τη σχετική απόστασή τους από τις ΗΠΑ, για να τροποποιήσουν σε βάρος του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού τους όρους της πολεμικής κούρσας για την παγκόσμια κυριαρχία.» (από την Ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του ΚΚΕ(μ-λ).
Και έτσι, αν κάτι μπορεί να παράγει η συνθήκη της «κουτσής πάπιας», είναι ένας νέος κύκλος μεγαλύτερων τυχοδιωκτισμών και εντάσεων στον πλανήτη!
Ήδη οι ευρωπαϊκές καγκελαρίες, αλλά και όλα τα επιτελεία των συμμάχων και των μεγάλων αντιπάλων των ΗΠΑ, προσπαθούν να εκτιμήσουν και, κυρίως, να προετοιμαστούν για την «επόμενη μέρα». Οι εξελίξεις μέχρι τη φημολογούμενη κομβική συνάντηση της γεωστρατηγικής τριάδας (ΗΠΑ, Ρωσίας, Κίνας) πιθανά να δώσουν κάποιες πρώτες ενδείξεις της δύσκολης και ακόμα πιο επικίνδυνης «επόμενης μέρας»...
