Παντοτινή η λάμψη των ηρώων της επαναστατικής υπόθεσης. Εμπνέει και φωτίζει τους δρόμους του μέλλοντος των λαών!
Οι φωτογραφίες των κομμουνιστών της Καισαριανής ανήκουν στον λαό!
Παντοτινή η λάμψη των ηρώων της επαναστατικής υπόθεσης
Τα πρόσωπα της Λευτεριάς συνεχίζουν να εμπνέουν τη νεολαία!
Παντοτινή η λάμψη των ηρώων της επαναστατικής υπόθεσης
Εμπνέει και φωτίζει τους δρόμους του μέλλοντος των λαών!
Οι φωτογραφίες των κομμουνιστών της Καισαριανής ανήκουν στον λαό!
Οι φωτογραφίες των 200 εκτελεσμένων κομμουνιστών την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής έχουν ήδη χαραχθεί ανεξίτηλα στη συλλογική συνείδηση και μνήμη του λαού μας. Από μια «παραξενιά» της ιστορίας, η ιστορική αλήθεια, που -ακόμα και αν έχει θαφτεί κάτω από τόνους λάσπης και διαστρέβλωσης- διαθέτει τη μοναδική ιδιότητα στο τέλος πάντοτε να θριαμβεύει, ξετρύπωσε αυτή τη φορά συνδυασμένη με τη δύναμη της εικόνας από ένα εκ των βασικών καναλιών άρνησής της: τη μετατροπή κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας σε εμπόρευμα από τη λειτουργία του καπιταλισμού. Η διαδικασία αυτή έγινε φανερό πως δεν σέβεται ούτε την ιστορική μνήμη, εκφυλίζοντάς τη σε αντικείμενο διαδικτυακής δημοπρασίας. Κάπως έτσι, από τον Βέλγο «συλλέκτη» Τιμ ντε Κρένε, που φέρεται να έχει στη διάθεσή του συνολικά 262 φωτογραφίες εκείνης της περιόδου, όλες τραβηγμένες από τον ναζιστή Γερμανό λοχία Χόιερ, οι επίμαχες εικόνες βρέθηκαν ξαφνικά προς πώληση στο e-bay.
Κι όμως, μέσα από σκοτεινές και καθόλου «αθώες» διαδρομές βγήκε τελικά στην επιφάνεια ένα ιστορικό ντοκουμέντο-αδιάψευστος μάρτυρας τόσο των μαζικών εγκλημάτων του φασισμού και της ναζιστικής κτηνωδίας όσο και της εποποιίας των ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΕΠΟΝ-ΔΣΕ κατά τη μεγάλη δεκαετία πάλης του λαού μας. Άλλη μία τρανταχτή απόδειξη για το πόσο ψήλωσε το μπόι της ανθρωπότητας το κομμουνιστικό κίνημα κατά «τις εφόδους του στον ουρανό» τον προηγούμενο αιώνα, για τις ασύλληπτες δυνάμεις που κρύβει μέσα της η εργατική τάξη. Δυνάμεις που απελευθερώθηκαν από το δίκιο του αγώνα, στον οποίο τέθηκε επικεφαλής, για την εθνική απελευθέρωση και την απολύτρωση από τον ναζιστικό ζυγό, από τη συνάντησή της με την προοπτική της επαναστατικής ανατροπής, για το χτίσιμο μιας κοινωνίας χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.
Παιδιά της τάξης αυτής ήταν οι κομμουνιστές που αποτυπώθηκαν για πάντα στις φωτογραφίες να βαδίζουν χαμογελαστοί προς τον θάνατο, να στέκονται αγέρωχοι και αλύγιστοι, με υψωμένες τις γροθιές, απέναντι στο εκτελεστικό απόσπασμα. Δεν γεννήθηκαν ήρωες. Αναδείχτηκαν ως τέτοιοι μέσα από τα σπλάχνα του λαού, στους ανέμους και τις θύελλες της πάλης εκείνης της εποχής. Καθημερινοί άνθρωποι του μόχθου, που διαμορφώθηκαν μέσα στους σκληρούς ταξικούς αγώνες του Μεσοπολέμου κατά τη δεκαετία του 1930, αγωνιστές που αποτέλεσαν την ψυχή και την καρδιά του επαναστατικού ΚΚΕ και που στην πλειονότητά τους πλήρωσαν την ανατρεπτική τους δράση με διώξεις και εγκλεισμούς στα κολαστήρια της μεταξικής δικτατορίας και της εξαρτημένης ντόπιας άρχουσας τάξης, η οποία από την πρώτη στιγμή τους παρέδωσε στον κατακτητή, κόντρα στην επιθυμία τους να μπουν στην πρώτη γραμμή της μάχης.
Η δημοσιοποίηση των φωτογραφιών σκόρπισε συγκίνηση και περηφάνια σε κάθε αγωνιστή και προοδευτικό άνθρωπο, στη μεγάλη πλειονότητα του λαού και της νεολαίας της χώρας. Οι εικόνες πέρασαν γρήγορα εκτός των συνόρων της χώρας και αντιμετωπίστηκαν με θαυμασμό από νέους επαναστάτες και κομμουνιστές σε ολόκληρο τον κόσμο. 82 χρόνια μετά, οι θυσίες των κομμουνιστών εξακολουθούν να αποτελούν πηγή έμπνευσης και να δίνουν ώθηση για να μπει νέος κόσμος στην πάλη, ελπίδα και κουράγιο μπροστά στις μαύρες μέρες που προετοιμάζει το καπιταλιστικό-ιμπεριαλιστικό σύστημα. Αυτή είναι η ανεκτίμητη παρακαταθήκη που άφησαν πίσω τους οι 200 της Καισαριανής, καθώς και όλοι οι επαναστάτες που μαρτύρησαν στις φυλακές και τα ξερονήσια, που έδωσαν τη ζωή τους για την υπόθεση της εθνικής και κοινωνικής απελευθέρωσης. Τέτοια ήταν και είναι η δημιουργική δύναμη του επαναστατικού-κομμουνιστικού κινήματος και των υψηλών ιδανικών του!
Όπως απέδειξαν, βέβαια, και τα πρόσφατα γεγονότα, αναλλοίωτος παραμένει και ο πόνος των αστών και των κάθε λογής αντιδραστικών, καθώς και ο τρόμος τους απέναντι στο κομμουνιστικό κίνημα και την απειλή που αντιπροσωπεύει για τα συμφέροντά τους. Οι σύγχρονοι εκπρόσωποι του ντόπιου αστισμού, που είτε βρέθηκε αγκαλιά με τον κατακτητή είτε έφυγε άρον-άρον από τη χώρα, ανατρίχιασαν μπροστά στη μαζική υπενθύμιση της αλήθειας για το ποιοι πρωτοστάτησαν στην πάλη για τη λευτεριά και την αποτίναξη της ναζιστικής μπότας.
Τα φασιστικά κατακάθια, οι πολιτικοί επίγονοι των συνεργατών των ναζί, των λαδέμπορων και των μαυραγοριτών της κατοχής, των Χιτών και των ταγματασφαλιτών, των σάπιων παραδόσεων της εθνικοφροσύνης και του μοναρχοφασισμού, όπως ήταν φυσικό, νοστάλγησαν τα σκοτάδια στα οποία κινούνταν οι πρόγονοί τους με τις κουκούλες, όταν κατέδιδαν αγωνιστές και μέσα στη νύχτα ως γνωστοί θρασύδειλοι προχώρησαν στον βανδαλισμό του μνημείου της Καισαριανής. Όσον αφορά τα επίσημα φασιστοειδή του πολιτικού σκηνικού, όπως η Λατινοπούλου και ο Βελόπουλος, δεν έχασαν την ευκαιρία να επαναλάβουν τις αθλιότητες για τα υποτιθέμενα «εγκλήματα των κομμουνιστών», αλλά και να επιδοθούν σε μια κατάφωρη προσπάθεια παραχαράξης της ιστορίας, αποκρύπτοντας την πολιτική-ταξική ταυτότητα των εκτελεσμένων και παρουσιάζοντάς τους γενικά και αόριστα ως «Έλληνες πατριώτες».
Στην ίδια, επί της ουσίας γραμμή, κινήθηκε και η κυβέρνηση της ΝΔ, που ύστερα από δύο ημέρες σιωπής, αναγκάστηκε κάτω από την πίεση των λαϊκών αισθημάτων να κηρύξει διαμέσου του υπουργείου Πολιτισμού σε «προστατευόμενο μνημείο» το υλικό που βγήκε στη δημοσιότητα. Κάτω από την ίδια πίεση, οι φωτογραφίες κατέληξαν να τίθενται εκτός αγοράς, ενώ εστάλη και αντιπροσωπεία του υπουργείου για διαπραγματεύσεις εξαγοράς τους από τον Βέλγο φερόμενο ως «ιδιοκτήτη» τους, παρέχοντάς του έτσι νομιμοποίηση. Μεγάλο μέρος του αστικού πολιτικού κόσμου επέλεξε να εμφανιστεί «συγκλονισμένο» και να δηλώσει «παρών» στην κούρσα για τη διεκδίκηση των φωτογραφιών. Ο βασικός στόχος προφανής: να μειωθεί η πραγματική σημασία της θυσίας των κομμουνιστών, να απογυμνωθούν οι εκτελεσμένοι από τα κομμουνιστικά-επαναστατικά τους χαρακτηριστικά και όσα αυτά σηματοδοτούν στη σημερινή φάση, μετατρεπόμενοι σε ανώδυνα μουσειακά εκθέματα. Να εγκολπωθούν, σε τελική ανάλυση, σε ένα αφήγημα «εθνικής συμφιλίωσης και ομοψυχίας».
Τούτο τον στόχο υπηρέτησε η πρεμούρα μιας σειράς παραγόντων του συστήματος για την ανάγκη οικειοποίησης του αρχειακού υλικού από το κράτος και όχι, φυσικά, τον γνήσιο λαϊκό πόθο να επιστρέψουν οι φωτογραφίες στον τόπο που απαθανατίστηκαν. Ακριβώς αυτή τη γραμμή υιοθέτησε και ο Μητσοτάκης, που έκανε λόγο για «Έλληνες πατριώτες», αλλά και ο Τσίπρας, που έσπευσε να στείλει επιστολή στον Κακλαμάνη για την ανάγκη κινητοποίησης της Βουλής για την απόκτηση των φωτογραφιών, ο ΣΥΡΙΖΑ με την αντίστοιχη δικιά του πρόταση, το ΠΑΣΟΚ μέσω του Δούκα σε συνεργασία με τον Χαρίτση της Νέας Αριστεράς, αλλά και τον γνωστό ιστορικό Χαραλαμπίδη με την επανεκκίνηση της πρωτοβουλίας για την ίδρυση μουσείου για την Εθνική Αντίσταση στην Αθήνα. Παράλληλα, βέβαια, έπιασαν δουλειά και οι καλοπληρωμένες πέννες των σεσημασμένων αναθεωρητών της ιστορίας, αμφισβητώντας ευθέως την κομμουνιστική στράτευση και χυδαιολογώντας σε βάρος των αγωνιστών. Τόλμησαν να μιλήσουν, μάλιστα, για «πολιτική χειραγώγηση» οι θιασώτες του διαδεδομένου, ελεεινού σχήματος διαστρέβλωσης της ιστορίας, όπως ο Καλύβας, βάσει του οποίου τα ναζιστικά εγκλήματα ίσως και να μην υπήρχαν, αν δεν τα… προκαλούσε η εθνική αντίσταση και η δράση των κομμουνιστών που την καθοδηγούσε. Με τον γνωστό συνεργάτη του, Μαραντζίδη, να έχει διακριθεί εδώ και χρόνια για τις ανεκτίμητες συμβουλευτικές υπηρεσίες που παρέχει στον Τσίπρα και τον μηχανισμό του.
Το ΚΚΕ, που υποτίθεται πως κινείται στον αντίποδα όλων αυτών, απαίτησε να παραδοθούν οι εικόνες στους δήμους Καισαριανής και Χαϊδαρίου, αλλά και στο ίδιο το κόμμα και το ιστορικό του αρχείο, στηρίζοντας το αίτημά του με μια εντυπωσιακή μαζική εξόρμηση, που πρόκειται να συνεχιστεί για μήνες. Αναφορικά με το ΚΚΕ και τη στάση του στο ζήτημα, δύο είναι τα σημεία που πρέπει να επισημανθούν: το πρώτο αφορά την προσπάθειά του να εμφανιστεί ως «φυσικός συνεχιστής» έως και «νόμιμος ιδιοκτήτης» της πάλης εκείνης της περιόδου και των θυσιών που τη συνόδευσαν. Ως προς αυτό, ξέρουμε πολύ καλά πως το σημερινό ΚΚΕ, γέννημα-θρέμμα της 6ης Ολομέλειας του 1956 και δεκαετιών συμβιβασμού και υποταγής στο σύστημα, δεν είναι παρά η άρνηση της επαναστατικής κατεύθυνσης εκείνης της περιόδου και των όσων συγκλονιστικών παρήγαγε. Η ιστορία των μαρτύρων του κομμουνιστικού κινήματος δεν χρειάζεται «ιδιοκτήτες», πόσο μάλλον όταν αυτοί που διεκδικούν τέτοιους τίτλους έχουν πρωτοστατήσει στην ήττα και τη διάλυσή του. Το δεύτερο σημείο αφορά προφανώς το ότι η ηγεσία του ΚΚΕ δεν θα μπορεί να κρύβει για πολύ καιρό τον βρώμικο ρόλο που έχει παίξει στην υποστήριξη της αστικής γραμμής της «εθνικής συμφιλίωσης», από τους νόμους του ΠΑΣΟΚ το 1980, το κάψιμο των φακέλων της ασφάλειας από τη συγκυβέρνησή του με τον Μητσοτάκη μέχρι και σήμερα. Οι αγωνιστές του κινήματος οφείλουν να αναζητήσουν την αλήθεια και για αυτή την πλευρά κάτω από τον ορυμαγδό των «κομμουνιστικών» βερμπαλισμών και της υπερεπαναστατικής φρασεολογίας.
Η πραγματική δικαίωση των θυσιών των κομμουνιστών και όλων εκείνων των απλών ανθρώπων που η συγκυρία τους έφερε στο προσκήνιο της Ιστορίας, άλλωστε, βρίσκεται στους χιλιάδες που εμπνέονται από αυτές και μπαίνουν σήμερα στην πάλη σε όλον τον κόσμο. Βρίσκεται στη μακρά και δύσκολη πορεία για το άνοιγμα ενός νέου κύκλου του κομμουνιστικού κινήματος. Σε εκείνο το πεδίο είναι σίγουρο πως η σημερινή σκοτεινή εποχή θα παράξει τους δικούς της ήρωες!
Τα πρόσωπα της Λευτεριάς συνεχίζουν να εμπνέουν τη νεολαία!
Οι φωτογραφίες των μελλοθάνατων 200 κομμουνιστών που στάθηκαν παλικαρίσια μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής δεν αποτελούν απλώς ένα σπάνιο ιστορικό τεκμήριο. Αυτό το βλέμμα στο παρελθόν, ακόμα και μέσα από ένα ξεθωριασμένο φωτογραφικό χαρτί, αποτελεί μια ζωντανή γέφυρα μνήμης, που γεμίζει με δέος τον λαό και τη νεολαία. Κανένας άνθρωπος της εποχής μας, αντικρύζοντας αυτές τις φωτογραφίες, δεν μπορεί εύκολα να συλλάβει το σθένος και την αποφασιστικότητα με την οποία βαδίζουν προς τον θάνατο αυτοί οι αγνοί λαϊκοί αγωνιστές. Συγκλονίζει η αποτύπωση της ηρωικής στάσης των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, όπου το όραμα για τη λευτεριά και τον σοσιαλισμό νικούσε τον φόβο του θανάτου. Ανάμεσα στους εκτελεσθέντες ήταν αρκετοί νέοι αγωνιστές της ΕΠΟΝ, μαθητές, φοιτητές, νεαροί εργάτες, που στάθηκαν με όρθιο το ανάστημα μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα των κατακτητών. Θυσίασαν ό,τι πολυτιμότερο είχαν, τα νιάτα τους και την ίδια τους τη ζωή, στον αγώνα για τη λευτεριά, για μια άλλη κοινωνία. Για αυτό και αυτές οι εικόνες κεντρίζουν και αφυπνίζουν τη σημερινή νεολαία, θυμίζοντας πως η ροή της ιστορίας αλλάζει, όταν η νεολαία στέκεται γενναία όρθια απέναντι στη θηριωδία του πολέμου, στην εκμετάλλευση και στην κοινωνική αδικία.
ΕΠΟΝ: Η νεολαία στην πρώτη γραμμή της αντίστασης
Η θρυλική ΕΠΟΝ (Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων) ιδρύεται στις 23 Φεβρουαρίου του 1943, στην περίοδο της κατοχής, που ο λαός έχει γονατίσει από την πείνα, τις διώξεις και τις μαζικές εκτελέσεις. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα κατάφερε να συσπειρώσει εκατοντάδες χιλιάδες νέους και νέες και να τους σφυρηλατήσει με την ελπίδα και τα ιδανικά της λευτεριάς. Ραχοκοκαλιά και καθοδηγητής της ΕΠΟΝ ήταν η ΟΚΝΕ. Οι δοκιμασμένοι αγωνιστές της, στα ξερονήσια, στην Ακροναυπλία, στα μπουντρούμια της δικτατορίας του Μεταξά, αποτέλεσαν το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίστηκε η μεγάλη οργάνωση της νεολαίας της Αντίστασης.
Η δράση της απλώνεται σε σχολεία, σε σχολές, σε γειτονιές. Πέρα από την ένδοξη ένοπλη δράση που ανέπτυξε, είχε ρόλο διαπαιδαγωγητικό για τη νεολαία, με έντονη μορφωτική και πολιτιστική δραστηριότητα, ενώ οργάνωσε συσσίτια και κατάφερε να σώσει χιλιάδες νέους από την πείνα. Είναι χαρακτηριστικό πως οι φοιτητές της ΕΠΟΝ είχαν μετατρέψει τον πανεπιστημιακό χώρο του «Χημείου» στο κέντρο της Αθήνας σε προπύργιο αγώνα, όπου μάλιστα λειτουργούσε ως καταφύγιο περίθαλψης και συσσιτίου όχι μόνο φοιτητών, αλλά και κάθε αγωνιστή της αντίστασης.
Οι νεολαίοι της Αντίστασης δε λύγισαν μπροστά στον θάνατο!
Η ΕΠΟΝ άφησε τέτοια κληρονομιά αγώνων και θυσιών, που δύσκολα μπορεί να διαγραφεί από τη συλλογική μνήμη της νεολαίας και συνεχίζει να την εμπνέει μέχρι σήμερα. Το όραμα των νεαρών αγωνιστών να ζήσουν σε μια λεύτερη πατρίδα οι ίδιοι και οι επόμενες γενιές, τους ατσάλωνε απέναντι στις φυλακίσεις, στα βασανιστήρια των φασιστών κατακτητών, ακόμα και απέναντι στον ίδιο τον θάνατο. Φάρο αυτοθυσίας και ηρωισμού αποτελούν οι θρυλικές μάχες των τριών ΕΠΟΝιτών στο κάστρο του Υμηττού στις 28-4-1944 και 10 ΕΠΟΝιτών στο κάστρο της Μπιζανίου στην Καλλιθέα στις 23-24 Ιουλίου 1944. Οι ίδιοι οι εχθροί έμειναν εμβρόντητοι από το σθένος των νεαρών πολεμιστών και το πώς μπόρεσαν με τόσα λιγοστά μέσα να τους φέρουν τέτοια χτυπήματα.
Μέλη της ΕΠΟΝ και της ΟΚΝΕ ανάμεσα στους 200 της Καισαριανής
Την 1η Μάη του 1944 οδηγούνται για εκτέλεση 200 κομμουνιστές στο σκοπευτήριο της Καισαριανής, ανάμεσα τους και νεολαίοι αγωνιστές ΕΠΟΝίτες. Η επιλογή της εργατικής Πρωτομαγιάς ως ημέρας εκτέλεσης δεν είναι τυχαία, αλλά ούτε και του τόπου, αφού η ανταρτομάνα Καισαριανή, που δικαιολογημένα ονομάστηκε ως το «ελληνικό Στάλινγκραντ», αποτελούσε προπύργιο της αντίστασης. Ο Γερμανός κατακτητής, που είχε υποστεί πολλαπλά χτυπήματα από τις δυνάμεις της αντίστασης, προσπάθησε στοχευμένα να εξοντώσει και νεολαίους, που αποτελούσαν την πιο ζωντανή δύναμη της αντίστασης. Ανάμεσα στους νεαρούς αγωνιστές που στάθηκαν όρθιοι μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα ήταν οι εξής:
- Ανουσάς Ιωάννης (17 ετών): Μαθητής, στέλεχος του ΚΚΕ και της ΕΠΟΝ.
- Γκότσης Γιώργος: Σπουδαστής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
- Καλόφας Απόστολος (26 ετών): Ακροναυπλιώτης και στέλεχος της ΟΚΝΕ και του ΚΚΕ. Μαρτυρία αγωνιστή κρατούμενου από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου μεταφέρει τα τελευταία του λόγια: «Πεθαίνουμε για τα ιδανικά που μας έμαθε να αγαπάμε η Κομμουνιστική Νεολαία. Πες στους δικούς μου, αν ζήσεις και συ, ότι πεθαίνω και να είναι περήφανοι για μένα».
- Κλαπατσέας Κωνσταντίνος (28 ετών): Φοιτητής Νομικής και στέλεχος του ΚΚΕ και της ΟΚΝΕ.
- Σόφης Δημήτριος: Μαθητής και ΕΠΟΝίτης από την Πεντέλη. Σώζεται το συγκλονιστικό αποχαιρετιστήριο σημείωμά του: «Χαίρετε φίλοι. Εκδίκηση. Μάνα μη λυπάσαι. Χαίρε μάνα».
- Τούμπας Θανάσης: Σπουδαστής του Πολυτεχνείου και στέλεχος της ΕΠΟΝ.
- Φωκάς Ιωακείμ (17 ετών): Μαθητής και αγωνιστής, μαζί με τον Ανουσά από τους νεότερους που στάθηκαν όρθιοι μπροστά στο απόσπασμα.
Γιατί οι 200 της Καισαριανής εμπνέουν τη νεολαία
Πολλοί αναρωτιούνται πως νέοι σε μια τόσο μικρή ηλικία μπορούσαν να στέκονται αγέρωχοι απέναντι στην κάννη του όπλου που θα τους στερούσε τη ζωή. Το μόνο σίγουρο είναι πως οι ΕΠΟΝίτες αγωνιστές, αλλά και οι 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν, δεν γεννήθηκαν ήρωες. Η ηρωική τους στάση χαλκεύτηκε μέσα στο καζάνι των μαχητικών αγώνων του λαού και της εργατικής τάξης. Οι συνθήκες της δεδομένης ιστορικής και κοινωνικής πραγματικότητας, αλλά και οι σαρωτικές νίκες της εθνικής αντίστασης και του κόκκινου στρατού ήταν αυτές που τους έπλαθαν και τους εφοδίαζαν με ιδανικά, με σθένος και αυταπάρνηση.
Τα δικαιώματα λαού και νεολαίας θεμελιώθηκαν με το αίμα και τον ιδρώτα ολόκληρων γενεών αγωνιστών. Τότε, ολόκληρη η ζωή μιας νέας γενιάς ήταν δεμένη με το όραμα, ανέπνεε από αυτό, νοηματοδοτούσε όλα τα στιγμιότυπα της ζωής της, στις πιο μαύρες ακόμα εποχές της ιστορίας, στις εποχές των λιμών και των πολέμων. Τα οράματά τους, όμως, για τα οποία πότισαν με το αίμα τους το χώμα αυτού του τόπου, μένουν ανεκπλήρωτα.
Τα δικαιώματα λαού και νεολαίας, που κατοχυρώθηκαν με θυσίες και αίμα ολόκληρων γενεών, σήμερα ξεριζώνονται. Στερούν από τη νεολαία με τη βία την προοπτική, την καταδικάζουν στην εκμετάλλευση, στην απογοήτευση, ενώ την προετοιμάζουν για τις νέες σύγχρονες σφαγές. Συνεπώς, σήμερα, το παράδειγμα της αυτοθυσίας των νεολαίων αγωνιστών, που όρθωσαν το ανάστημά τους απέναντι στον φόβο και στον εχθρό του λαού και της εργατιάς, το έχει ανάγκη η νεολαία. Η ηρωική θυσία των νεολαίων αγωνιστών αποτελεί πυξίδα για τους αγώνες της νεολαίας σήμερα, στον δρόμο για μια άλλη κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση από άνθρωπο σε άνθρωπο. Γιατί αποδεικνύει περίτρανα πως όταν η νεολαία αποφασίζει να ορθώσει το ανάστημά της, μπορεί να τσακίσει και τον πιο πάνοπλο εχθρό, μπορεί να νικήσει.
Βιβλιογραφία
Χαϊδάρι, Αντώνης Φλουτζής, εκδόσεις Παπαζήση, 1976
Ο ΕΛΑΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ, Ορέστης Μακρής,εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, 1985
Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ 1939-1949, Β1 Τόμος, Αθήνα, 2018, Σύγχρονη Εποχή
