Στο Νταβός, και με την ηγεμονικού τύπου πρόσκληση Τραμπ για ένταξη στο «Συμβούλιο Ειρήνης» σε μια σειρά από χώρες, συνόδευσαν οι ΗΠΑ στο διπλωματικό σκηνικό την επιθετικότητα που σε παγκόσμιο επίπεδο έχουν εκδηλώσει διά της στρατιωτικής ισχύος. Η ομιλία του Τραμπ ξεκαθάρισε σε όλους, συμμάχους, ανταγωνιστές, αντιπάλους, περιφερειακές δυνάμεις και εξαρτημένες χώρες ότι το πλαίσιο των διεθνών σχέσεων και κανόνων σχεδιάζεται και μπαίνει κάτω από τη δική του εποπτεία και για τις ανάγκες των ΗΠΑ. Αυτές οι ανάγκες πρώτα από όλα απαιτούν την αναγνώριση και την αποδοχή, για να μην πούμε υποταγή, των παραδοσιακών συμμάχων στις επιδιώξεις του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού και την επιστράτευσή τους στο άρμα του, «με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο», όπως αρέσκεται να δηλώνει. Η κίνηση αυτή προκάλεσε ακόμα ένα σοκ στους Ευρωπαίους ηγέτες, που πήραν αμέσως αποστάσεις αντιλαμβανόμενοι τι επιχειρείται και εξέφρασαν φόβους για υπονόμευση-αντικατάσταση του ΟΗΕ και παραβίαση των κόκκινων γραμμών.
Το πλαίσιο και οι νέοι κανόνες
Αξιοποιώντας το ψήφισμα που πριν λίγους μήνες ενέκρινε ο ΟΗΕ για το αμερικάνικο «ειρηνευτικό» σχέδιο για τη Γάζα, ο Τραμπ προχώρησε αρκετά βήματα παραπέρα τον εκβιασμό, παρουσιάζοντας στον ιδρυτικό χάρτη του Board of Peace (Συμβούλιο Ειρήνης) ένα διεθνές θεσμικό όργανο με διευρυμένο παγκόσμιο ρόλο καταγεγραμμένο στο καταστατικό του, πιο «ευέλικτο και αποτελεσματικό», στο οποίο θα είναι ο ίδιος ισόβιος πρόεδρος, ακόμα και όταν λήξει η προεδρική θητεία του στις ΗΠΑ, με δικαίωμα βέτο και απόλυτο έλεγχο στο ποια κράτη θα το απαρτίζουν, στην πρόσκληση ή στην απομάκρυνση μελών, στην έγκριση των ψηφοφοριών, των αποφάσεων και γενικότερα της λειτουργίας και των αρμοδιοτήτων του!
Σε αυτό το στενό επιθετικό πλαίσιο προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν ακόμα και η Ρωσία και η Κίνα, ως μια επίδειξη αμφισβήτησης της ιδιότητάς τους ως μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ενός θεσμού που συγκροτήθηκε από τους νικητές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και αποτύπωνε, αν μη τι άλλο, τη συναρμοδιότητα στις παγκόσμιες αποφάσεις, ισομοιρασμένη με βέτο στους 5 ισχυρούς και τη δυνατότητα να παρεμβαίνει ο καθένας για λογαριασμό του μέσα από εκεί. Το προκλητικό αυτό κάλεσμα για τους αντιπάλους (Ρωσία, Κίνα) και τους συμμάχους (Βρετανία, Γαλλία) αποτελεί ένα ισχυρό μήνυμα στους δυο πρώτους, ότι «τραβάω το χαλί στα στηρίγματα και τα ερείσματά σας», στους Ευρωπαίους ότι «πρέπει να απομακρυνθείτε από εκεί» και σε όλους ότι «δεν αναγνωρίζω και ούτε χρειάζομαι κανέναν ΟΗΕ»! Στους Γάλλους, μάλιστα, απάντησε στην άρνησή τους με απειλή δασμών 200% στο γαλλικό κρασί, για τους Μακρόν και Στάρμερ είπε πως «κάνουν τους σκληρούς, όταν εγώ δε βρίσκομαι μπροστά», ενώ ανακάλεσε την πρόσκληση στον Καναδά, μετά την ομιλία του πρωθυπουργού του, Κάρνεϊ, στο φόρουμ, που καταχειροκροτήθηκε.
Είναι σαφές ότι η χρήση του νέου οργάνου από τις ΗΠΑ είναι πολλαπλή. Είναι ένα όχημα για το προχώρημα κινήσεων του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, το σφράγισμα και τη σταθεροποίηση των βημάτων του, το τράβηγμα χωρών κάτω από την ομπρέλα του, την ενίσχυση της παρουσίας σε διάφορα σημεία του πλανήτη, την απομάκρυνση των ανταγωνιστών και τη δημιουργία ρηγμάτων στις επιρροές τους, την αύξηση της πίεσης προς συμμάχους και περιφερειακές δυνάμεις.
Η αποδοχή της πρόσκλησης από σχεδόν όλες τις αραβικές χώρες της Μέσης Ανατολής, την Τουρκία και το Ισραήλ και η συνύπαρξη στο Συμβούλιο των ΗΠΑ χωρών με σημαντικές αντιθέσεις δίνει ώθηση στον αμερικάνικο βηματισμό, σε μια περιοχή που η υλοποίηση του σχεδίου των Συμφωνιών του Αβραάμ σκόνταψε στην Παλαιστινιακή Αντίσταση και δεν κατάφερε να απαντήσει στα «χωσίματα» της Ρωσίας και Κίνας.
Επίσης, η ένταξη δυο χωρών της ΕΕ, της Ουγγαρίας και της Βουλγαρίας, κόντρα στην ίδια την ΕΕ, το εκτελεστικό της όργανο και τα ισχυρά της κράτη και μάλιστα όταν έχει στηθεί σκηνικό πολέμου με το ζήτημα της Γροιλανδίας, θέτει δυνατότητες επιπλέον πιέσεων, εκβιασμών και αξιοποίησης ρηγμάτων στους κόλπους της Ευρώπης. Η Αλβανία και το Κόσσοβο συμπληρώνουν το παζλ στην πυριτιδαποθήκη των Βαλκανίων, πρόθυμες για πάσα χρήση από τις ΗΠΑ.
Επιπλέον, φωτογραφίζεται το ενδιαφέρον για τον Καύκασο, με την ένταξη Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν. Η πιο εντυπωσιακή, όμως, είναι η ένταξη της Λευκορωσίας, παραδοσιακής συμμάχου της Ρωσίας, βάζοντας ερωτηματικά για τα ζητήματα που ανοίγει αυτή η απόφαση. Παρότι η τελική υπογραφή έπεσε από 23 χώρες σε σύνολο 50-60 που είχαν προσκληθεί, το ζήτημα δεν είναι αριθμητικό, αφού δημιουργεί σημαντικά πολιτικά δεδομένα, διαμορφώνει έδαφος παρέμβασης, αποτυπώνει διαθέσεις και μετρά κέρδη σε σημεία με ανοικτά επίδικα για τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό.
Ποιος ΟΗΕ;
Μέσα στα 80 χρόνια διαμείφθηκαν πολλά. Ο ΟΗΕ ούτε περιόριζε τις επεμβάσεις των ιμπεριαλιστών και μια χαρά τις νομιμοποιούσε, αλλά πλέον αντιπροσωπεύει ένα πλαίσιο που δεν χρησιμεύει για τις ΗΠΑ και δίνει ρόλο στους αντιπάλους. Οι Ευρωπαίοι διαμαρτύρονται για το «διεθνές δίκαιο», που και οι ίδιοι κουρέλιαζαν, αλλά η ιστορία εκδικείται. Όσο για τη στάση της ΝΔ, που το αρνήθηκε στη Βενεζουέλα και το επικαλείται τώρα, με δηλώσεις Γεραπετρίτη-Μητσοτάκη αποφάσισε ότι «θα συνταχτεί με τους Ευρωπαίους εταίρους» και θα υπερασπιστεί τον ΟΗΕ ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του, αφήνοντας παράθυρο για το μέλλον «σε περίπτωση εμφάνισης διχασμών»! Τα περιθώρια ελιγμών κάποτε θα τελειώσουν… Προς ώρας μένει να φανεί πώς θα χρησιμοποιήσουν οι άλλοι «εταίροι» τη συμμετοχή της Τουρκίας και του Ισραήλ στο Συμβούλιο για τη «διευθέτηση» των ελληνοτουρκικών και των ζητημάτων της Ανατολικής Μεσογείου.
