Παρουσίαση έκδοσης: Τα ασφαλιστικά δικαιώματα στο στόχαστρο

Επίκαιρη εκδήλωση για την επίθεση της κυβέρνησης στα ασφαλιστικά δικαιώματα

Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία το Σάββατο 13 Απρίλη το πρωί στην αίθουσα του Εργατικού Κέντρου Αθήνας εκδήλωση για την παρουσίαση της πρόσφατης έκδοσης του βιβλίου Τα ασφαλιστικά δικαιώματα στο στόχαστρο. Η εκδήλωση συνδιοργανώθηκε από τις εκδόσεις Προλεταριακή Σημαία και το βιβλιοπωλείο εκτός των τειχών. Πρόκειται για επίκαιρη έκδοση η οποία εγκαινιάζει τη νέα σειρά Εργατικά Θέματα και αναλύει το ζήτημα όπως προσπαθεί να το διαμορφώσει η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ εδώ και ένα χρόνο τουλάχιστον. Στην παρουσίαση είχαν προσκληθεί και παραβρέθηκαν εκπρόσωποι αριστερών εφημερίδων και περιοδικών καθώς και συνδικαλιστικών κινήσεων.

Την εκδήλωση άνοιξε η υπεύθυνος του βιβλιοπωλείου εκτός των τειχών, η οποία τόνισε ότι εδώ και ενάμισι περίπου χρόνο λειτουργεί το βιβλιοπωλείο ως μια προσπάθεια προβολής του αριστερού λόγου στο χώρο του βιβλίου ενάντια στην κυριαρχία συγκεκριμένων στερεότυπων τα οποία καλλιεργούνται από χιλιάδες βιβλία που εκδίδονται κάθε χρόνο. Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του εκδοτικού όγκου απευθύνεται στις πλατιές λαϊκές μάζες αναπαράγοντας την κυρίαρχη ιδεολογία στις σχέσεις που διέπουν το κοινωνικό σύνολο, όπως είναι οι διαπροσωπικές και οι σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων, με τη διαφυγή από την καθημερινότητα μέσω της μεταφυσικής και των παιχνιδιών της μοίρας. Το αποτέλεσμα είναι η υποταγή και η αποξένωση σε αντιδιαστολή με τις αξίες που παράγει η συλλογικότητα. Πέφτει στις πλάτες της Αριστεράς το κύριο βάρος της ανάλυσης, της πληροφόρησης, της συγκρότησης λόγου που θα έρχεται σε ρήξη με την κυρίαρχη ιδεολογία. Το βιβλιοπωλείο εκτός των τειχών προσπαθεί να προβάλει αυτόν το λόγο σε όσο το δυνατόν πλατύτερους τομείς, να συμβάλει στο διάλογο που διενεργείται στο χώρο της Αριστεράς και μέσα σ' αυτό το πλαίσιο, τέλος, συνδιοργανώνει αυτήν την παρουσίαση.

Στη συνέχεια, ο εκπρόσωπος των εκδόσεων Προλεταριακή Σημαία αναφέρθηκε στο ζήτημα της εκδοτικής προσπάθειας, η οποία αποσκοπεί στην έρευνα, την ανάλυση και την κριτική από τη σκοπιά της Αριστεράς. Σε μια εποχή άγριας επίθεσης ενάντια στα στοιχειώδη λαϊκά δικαιώματα απαιτείται να ενταθεί η προσπάθεια αναζήτησης απαντήσεων στα σύγχρονα προβλήματα του κομμουνιστικού κινήματος. Στόχος αυτών των αριστερών εκδόσεων δεν μπορεί παρά να είναι η διάρρηξη του πέπλου της σιωπής και της παραμόρφωσης των καθημερινών δεδομένων από τη μεριά του νεοφιλελευθερισμού και των μαζικών του μέσων επικοινωνίας, έτσι ώστε οι εργαζόμενοι να μπορούν να διαβάζουν πίσω από τις αράδες που προσφέρονται, να διακρίνουν τι πραγματικά υφαίνεται σε βάρος τους και τέλος να επεκτείνουν τις αναζητήσεις τους.

Την κεντρική παρουσίαση έκανε ο Δημήτρης Μάνος, επιμελητής της συνολικής εργασίας. Στη σύντομη τοποθέτησή του επεσήμανε ότι το βιβλίο αυτό αποτελεί, δυστυχώς ή ευτυχώς, μια πρώτη αναφορά στο ζήτημα κατά την περυσινή περίοδο των μεγάλων κινητοποιήσεων. Από τότε τονιζότανε οι ρωγμές του μετώπου αντίστασης εξ αιτίας διαφόρων "εποικοδομητικών" προτάσεων. Παίρνοντας σαν παράδειγμα πρόσφατες εκδόσεις που επιχειρείται η ανάπτυξη εναλλακτικής πρότασης στο πλαίσιο της Ενωμένης Ευρώπης, έθεσε το ερώτημα κατά πόσο υπάρχει πράγματι εναλλακτική πρόταση. Στην ουσία αυτό που προτείνεται είναι ο αυτο-ακρωτηριασμός των αιτημάτων και των θέσεων του εργατικού κινήματος, αφού τα ασφαλιστικά συστήματα βαδίζουν προς την κατάρρευση.

Σύμφωνα με την ανάλυση του βιβλίου υπάρχουν κάποιοι θεμελιώδεις άξονες. Πρώτον, η κοινωνική ασφάλιση είναι μια κοινωνική και πολιτική κατάκτηση. Δεν πρόκειται ούτε για τεχνολογική εξέλιξη ούτε για προσπάθεια του καπιταλισμού με γνώμονα την αυτο-ρύθμιση. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα έχουμε ολόκληρη σειρά αγώνων από το 1922 οι οποίοι καταλήγουν μέσα από σκληρή προσπάθεια στη θεσμοθέτηση της κοινωνικής ασφάλισης.

Δεύτερον, θα πρέπει να γίνει διαχωρισμός στον τρόπο κριτικής του ασφαλιστικού. Τη στιγμή που το ασφαλιστικό γίνεται αιχμή της αντιλαϊκής επίθεσης, είναι αστεία κάθε επιχειρηματολογία στο κατά πόσο υπάρχουν πόροι για την ασφάλιση ή τα 37 χρόνια είναι κατάκτηση. Αφού αρκεί το απλό ερώτημα για το αν αυξήθηκε ή όχι ο κοινωνικός πλούτος από το 1930 και μετά. Τα στοιχεία πάντως αυτό καταδεικνύουν.

Αρκετό μπέρδεμα έχει δημιουργηθεί με τους διάφορους πυλώνες, οι οποίοι ουσιαστικά είναι ένας, δηλαδή η επίθεση στον κοινωνικό χαρακτήρα της ασφάλισης. Ανεξάρτητα από τους ρυθμούς της επίθεσης, μέσα από την κεφαλαιοποίηση του ασφαλιστικού συστήματος θα έχουμε άλλη μια ενίσχυση του κεφαλαίου και άλλο ένα τρόπο για παραγωγή υπεραξίας. Οι κεφαλαιοκράτες δεν ενδιαφέρονται για το συνολικό πακέτο του ασφαλιστικού αλλά μόνο για τα κομμάτια εκείνα που θα έχουν ανταποδοτικότητα. Τα ψίχουλα τύπου σύνταξης του ΟΓΑ τα αφήνουν για το συλλογικό καπιταλιστή. Ο εξαρτημένος χαρακτήρας της ελληνικής οικονομίας δεν επιτρέπει περιθώρια όπως σε χώρες σαν τη Γερμανία όπου μέσα από την κρατική στήριξη οι εργαζόμενοι να μπορούν στην πορεία να επενδύουν τμήμα της σύνταξής τους σε αμοιβαία κεφάλαια. Ούτε κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει στην Ελλάδα.

Κλείνοντας οι στόχοι της επίθεσης θα μπορούσαν να συνοψιστούν σε τρία σημεία. Πρώτον στην εξατομίκευση και την εξουδετέρωση του κοινωνικού χαρακτήρα της ασφάλισης, π.χ. το βρετανικό μοντέλο όπου κανείς να μην έχει τον ίδιο υπολογισμό της σύνταξης. Δεύτερον, μεγαλύτερη αρπαγή υπεραξίας μέσω της κεφαλαιοποίησης, δίνοντας πακέτα της ασφάλισης και της περίθαλψης στον ιδιωτικό τομέα. Ο διαχωρισμός της περίθαλψης από την ασφάλιση αποτελεί βασικό στόχο των μέτρων Ρέππα. Τρίτον, ο μηδενισμός, αν είναι δυνατόν, όλων των υποχρεώσεων του κεφαλαίου απέναντι στους εργαζόμενους μέσω της μείωσης των εισφορών.

Στη συνέχεια θίχτηκε η άποψη της αυτοδιαχείρισης των ταμείων από τους εργαζόμενους. Εδώ όμως τίθεται το ερώτημα σε ποια κοινωνία ζούμε και ποιος σε τελική ανάλυση είναι ο διαχειριστής. Δεν υπάρχει καλύτερο παράδειγμα από τους διάφορους συνεταιρισμούς και που έχουν καταλήξει ή ακόμη περισσότερο το τι συμβαίνει σε άλλε χώρες της Ευρώπης που έχει εφαρμοστεί από πολύ παλιότερα. Ή ακόμα πιο απτά, περιπτώσεις αποθεματικών ταμείων που εξανεμίστηκαν στην πρόσφατη χρηματιστηριακή κρίση.

Το ερώτημα λοιπόν που τίθεται από τη μεριά των συμφερόντων της εργατικής τάξης είναι τι να κάνουμε. Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του βιβλίου, η προτασεολογία οδηγεί σε πλήρες αδιέξοδο. Αντίθετα θα πρέπει να χτυπηθεί η λογική της συνυπευθυνότητας, λογική που υπάρχει και σε χώρους της ριζοσπαστικής Αριστεράς και να προωθηθεί η γραμμή της ρήξης και της απαίτησης των δικαιωμάτων μας. Μια γραμμή που πιστεύουμε ότι είναι η μόνη εφικτή και ρεαλιστική. Κι αυτό είναι έργο της εργατικής τάξης που θα βρει τα μέσα και τους τρόπους αντιμετώπισης. Αυτό που έχει χαρακτηρίσει τελικά τη σημερινή κατάσταση δεν είναι το είδος των "εναλλακτικών" προτάσεων, αλλά η αντίσταση στην αντιασφαλιστική επίθεση.