Τα βιβλία και τα συγγράμματα που αναφέρονται στον εμφύλιο θα μπορούσε κανείς να τα κατατάξει σε 4 γενικές κατηγορίες ανάλογα με την πολιτική θέση και την ταξική σκοπιά του γράφοντος.
Συγκεκριμένα:
α) Είναι τα προπαγανδιστικά βιβλία κονδυλοφόρων της αστικής τάξης που συκοφαντούν
και διαστρεβλώνουν την αλήθεια για να υπερασπίσουν την ξένη ιμπεριαλιστική επέμβαση
κατά τον εμφύλιο και την ίδια την ξενόδουλη αστική τάξη. β) Είναι τα ιστορικά
έργα και οι μελέτες διαφόρων πανεπιστημιακών που προσπαθούν με ουδέτερο και
απολίτικο τρόπο να προσεγγίσουν τη συγκεκριμένη περίοδο, με αποτέλεσμα να τους
διαφεύγει η ουσία της αντιπαράθεσης μεταξύ λαού και αστικής τάξης. γ) Μια σειρά
δοκίμια και έργα με συγγραφείς πρώην στελέχη του Δ.Σ.Ε. (Δημοκρατικός Στρατός
Ελλάδας) που στα γεράματά τους ή από πολύ νωρίς έχουν ταχθεί στις διάφορες αποχρώσεις
του ρεφορμισμού και που στόχο έχουν να "αποδείξουν" το λαθεμένο των επιλογών
του ΚΚΕ την περίοδο εκείνη, κρίνοντας τα γεγονότα 50 χρόνια μετά και εκ του
αποτελέσματος, προσπαθώντας να πείσουν τους νεότερους να αποφύγουν "το λάθος"
της ένοπλης πάλης (Φαράκος κ.ά.). δ) Τέλος, υπάρχουν αρκετές προσπάθειες τίμιων
στελεχών του Δ.Σ.Ε. που στοχεύουν όχι μόνο στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης
του κομμουνιστικού κινήματος αλλά και στην κριτική ματιά σε σημαντικές αποφάσεις
της περιόδου με κύριο σκεπτικό το ενδιαφέρον τους να ερμηνεύουν απ' την πλευρά
του κομμουνιστικού κινήματος τα αίτια της στρατιωτικής ήττας του Δ.Σ.Ε. το 1949.
Στην τέταρτη αυτή κατηγορία μαρτυριών για τη δράση του Δ.Σ.Ε. ανήκει και το
βιβλίο του Αρίστου Καμαρινού "Ο εμφύλιος πόλεμος στην Πελοπόννησο 1946-1949".
Η μαρτυρία του Α. Καμαρινού είναι ιδιαίτερα σημαντική γιατί ανασκευάζει τις συκοφαντίες για τη δράση του Δ.Σ Πελοποννήσου από μια σειρά "προοδευτικούς" συγγραφείς - Τ. Βουρνάς, Κ. Παπακωνσταντίνου "Νεκρή μεραρχία", Σ. Γρηγοριάδης. Κάποιοι από αυτούς παραπληροφορούν λόγω έλλειψης στοιχείων, ενώ ορισμένοι συκοφαντούν για να καλύψουν τη δική τους στάση. Π.χ. ο Παπακωνσταντίνου ("Μπελάς") ήταν ο μοναδικός αξιωματικός του Δ.Σ.Π. που παραδόθηκε στον αστικό στρατό με τον οπλισμό του πριν από την ήττα στο Γράμμο. Αλλωστε ο Α. Καμαρινός ίσως είναι το μοναδικό στέλεχος του Δ.Σ.Π. που κατάφερε να επιβιώσει και να διαφύγει με κινηματογραφικό τρόπο (σκηνοθέτησε το θάνατό του και έμεινε κρυμμένος σε γιάφκα της Καλαμάτας μέχρι το 1962).
Στις 600 και πλέον σελίδες του βιβλίου του Α. Καμαρινού περιγράφονται από πρώτο χέρι οι συνθήκες που είχε διαμορφώσει η τρομοκρατία του κράτους της Δεξιάς στη διάρκεια του μονόπλευρου εμφυλίου (1945-1946). Τρομοκρατία που ανάγκασε χιλιάδες πελοποννήσιους αγωνιστές να καταφύγουν στην Αθήνα. Οι πρώτες προσπάθειες οργανώσης του Δ.Σ. στον Ταΰγετο και τον Πάρνωνα με πρωτοπόρους τους Ν. Μπελογιάννη, Β. Ρογκάκο (1946). Τα πρώτα στάδια ανάπτυξης του ΔΣΠ με τις μεγάλες στρατιωτικές επιτυχίες του (Καλάβρυτα, Σπάρτη, Χαλανδρίτσα και τη δημιουργία 5 ελεύθερων περιοχών στην Πελοπόννησο). Τέλος, η δραματική ήττα του ΔΣΠ το χειμώνα του 1949 κάτω από το βάρος της επίθεσης 42.000 μάχιμων του αστικού κράτους ενάντια σε 4.200 μαχητές του Δ.Σ.Π., εκ των οποίων οι περισσότεροι σφαγιάσθηκαν λόγω έλλειψης πυρομαχικών.
Ο συγγραφέας δεν περιορίζεται μόνο στην περιγραφή του γεγονότων, αλλά τοποθετεί τη δράση του Δ.Σ.Π. στη συνολικότερη δράση του Δ.Σ.Ε. και τη διεθνή συγκυρία όπως αυτές διαμορφώνονταν την κρίσιμη για το κίνημα της χώρας μας περίοδο (δόγμα Τρούμαν, αποσκίρτηση Τίτο, μη αναγνώριση της κυβέρνηση του βουνού, Κινέζικη Επανάσταση).
Ερμηνεύει κατά κανόνα με σωστό τρόπο (ίσως σε μερικά σημεία υπήρχαν υποκειμενισμοί και ρεφορμιστικές στρεβλώσεις, αλλά νομίζω ότι δεν είναι κυρίαρχες) τα αίτια της ήττας του Δ.Σ.Π., που κατά το συγγραφέα είναι: η πλήρης υποταγή του "Εθνικού Στρατού" στις αμερικάνικες οδηγίες και η ενίσχυσή του με αμερικάνικο οπλισμό, οι αποτυχημένες προσπάθειες του αρχηγείου του Δ.Σ.Ε. να προμηθεύσει πυρομαχικά διά θαλάσσης το Δ.Σ.Π., η πρώιμη εφαρμογή της εντολής για αύξηση της δύναμης του Δ.Σ.Π. τη στιγμή που δεν είχε εξασφαλιστεί ο εφοδιασμός του με πυρομαχικά.
Διατυπώνει τη σωστή άποψη ότι η ουσιαστική ήττα του Δ.Σ.Π. το Μάρτη του '49 έδωσε τη δυνατότητα στο μοναρχοφασιστικό καθεστώς να μεταφέρει στρατεύματα από την Πελοπόννησο στη Β. Ελλάδα, αλλάζοντας δραματικά το συσχετισμό σε βάρος του Δ.Σ.Ε. (32.000 άντρες του αστικού καθεστώτος μεταφέρθηκαν από την Πελοπόννησο στην κυρίως Ελλάδα στις 10/4/49 ).
Εν κατακλείδι πιστεύω ότι το βιβλίο του Α. Καμαρινού είναι ένα σημαντικό και χρήσιμο βοήθημα για όλους τους νέους αγωνιστές στην προσπάθειά μας να κατανοήσουμε και να διαμορφώσουμε άποψη για το μεγαλειώδη αγώνα του λαού μας, του ΔΣΕ και του ΚΚΕ κατά τη δεκαετία του '40.
Προλεταριακή Σημαία, φ. 444, 15/12/01