Η τριλογία του πολέμου

του Δημήτρη Γληνού
Εκδόσεις Παπαζήση

Από τον Αη Στράτη, ως εξόριστος του κονδυλικού καθεστώτος, τη σκυτάλη παίρνει η μεταξική δικτατορία που εξορίζει το μεγάλο διανοητή και δάσκαλο Δημήτρη Γληνό διαδοχικά από την Ανάφη στην Ακροναυπλία και έπειτα στην πλήρη απομόνωση στον Πύργο της Σαντορίνης.
Απομονωμένος στη Σαντορίνη ο Δ. Γληνός δεν σταματάει να μελετά και να γράφει με στόχο την αφύπνιση και την ενεργοποίηση του λαού γύρω από το ζήτημα του Β' Παγκόσμιου Πόλεμου που σωστά εκτιμά ότι γρήγορα πλησιάζει.
Πόλεμος ενάντια στον πόλεμο είναι το σύνθημα που καλεί τις λαϊκές μάζες να υιοθετήσουν πριν ακόμη ο πόλεμος ξεσπάσει. Ο "Ερημίτης της Σαντορίνης" γράφει το βιβλίο με τίτλο "Η τριλογία του πολέμου" αποτελούμενο από τρία μέρη: Το πρώτο, με υπότιτλο "Το χρυσόμαλλο δέρας", καταπιάνεται με το ζήτημα των ιδεολογικών προσεγγίσεων που επικρατούν γύρω από τις αιτίες του πολέμου. Αποκαλύπτει με λόγο επιστημονικό και διαλεκτικό τις θεωρίες που συγκαλύπτουν τα πραγματικά αίτια του πολέμου, εκθέτει την ιδεαλιστική και "παράλογη" πλευρά τους, ενώ στο τέλος προσεγγίζει με τρόπο αναλυτικό για την έκταση του συγγράμματος τα αληθινά αίτια.
Το δεύτερο μέρος του βιβλίου με υπότιτλο "Πέραν από το χάος" είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος ολοκληρωμένο. Εδώ ο Δ. Γληνός καταπιάνεται με το ζήτημα της επιστήμης. Διαπιστώνει ότι επικρατεί ένα χάος γύρο από το ρόλο και τα όρια της κάθε επιστήμης καθώς και στον τρόπο, τη μέθοδο με την οποία η επιστήμη πρέπει να προσεγγίζει τα φυσικά και τα κοινωνικά φαινόμενα. Ποια είναι η πηγή της γνώσης και της κοινωνικής προόδου; Γιατί υπάρχει μυστήριο γύρω από τα φυσικά και τα κοινωνικά φαινόμενα; Στη ανάλυσή του γύρω από τα παραπάνω ζητήματα ο Δ. Γληνός συγκρούεται ιδεολογικά τόσο με την αστικοδημοκρατική όσο, κυρίως, με τη φασιστική ιδεολογία που βρίσκεται τις παραμονές του Β' Παγκόσμιου Πόλεμου σε μεγάλη έξαρση, με επικεφαλής το γερμανικό ιμπεριαλισμό.
Το τρίτο μέρος του βιβλίου με υπότιτλο "και επί γης ειρήνη" έμεινε ανολοκλήρωτο. Υπάρχει μόνο το βασικό σχεδιάγραμμα.
"Η τριλογία του πολέμου" είναι έργο αρκετά επίκαιρο και διδακτικό λόγω του πολέμου που συνεχίζεται στο Ιράκ. Η έντονη αντιπαράθεση του Δ. Γληνού με τον ιμπεριαλισμό όχι μόνο φωτίζει το λαό αλλά αποτελεί υπόδειγμα διανοούμενου που παίρνει θέση πάνω σε συγκεκριμένα ζητήματα, πρωτοπόρος στην πάλη του λαού, αποφεύγοντας τις αοριστίες και την επιστημονικοφανή ουδετερότητα.
Στο τέλος η έκδοση παραθέτει δύο ανέκδοτους "μονολόγους" του συγγραφέα γραμμένους με ύφος εξαιρετικά διεισδυτικό, με τίτλους: "Αυτοθυσία ή απολύτρωση", που καταπιάνεται με το ζήτημα του γάμου και της διάλυσής του, και "Ανθρωπισμός και φιλανθρωπισμός" όπου ξεσκεπάζει τον ύπουλο ρόλο του φιλανθρωπισμού της εκμεταλλευτικής τάξης.

φ.509, 18/9/04