HΙ-TECH ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ... “ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ” ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

του Δημήτρη Παυλίδη

Αρέσει πολύ στις δυνάμεις του καθεστώτος, την ινδική ελίτ και την επίσημη διανόηση, ο χαρακτηρισμός της Ινδίας σαν της μεγαλύτερης σύγχρονης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, που αποδίδεται συχνά από τα δυτικά ΜΜΕ στο πολιτικό σύστημα της χώρας. Τόσο πολύ, που δεν σταματάνε να το επαναλαμβάνουν με κάθε ευκαιρία στην επίσημη προπαγάνδα τους. Το τελευταίο διάστημα μάλιστα, με αφορμή τις γενικές εκλογές για την 14η Lοk Sabha, το Δελχί προσπάθησε να δείξει ότι η Ινδία έχει κάνει μεγάλα βήματα στην πολιτική σταθερότητα και την επέκταση της αντιπροσωπευτικότητας.
Από τις 20 του Απρίλη ξεκίνησε η εκλογική διαδικασία-μαμούθ και ολοκληρώθηκε σε τέσσερις γύρους στις 10 του Μάη, για την εκλογή των 543 εκπροσώπων που θα ορίσουν τη νέα -πενταετούς θητείας- κεντρική κυβέρνηση. Με υπερηφάνεια οι ινδικές αστικές εφημερίδες χαρακτήρισαν σαν τις πιο hi-tec εκλογές τις φετινές, γιατί για πρώτη φορά οι εκλογείς ψηφίσαν με ηλεκτρονικό τρόπο, χρησιμοποιώντας ένα και πλέον εκατομμύριο αυτόματες μηχανές. Σύμφωνα με την κεντρική εκλογική επιτροπή, σε τρεις εβδομάδες περίπου πραγματοποιήθηκε η μεγαλύτερη ηλεκτρονική άσκηση διεθνώς. Τα νούμερα είναι πράγματι εκπληκτικά. Πάνω από 600 εκατ. εκλογείς, περίπου 687 χιλιάδες εκλογικά τμήματα και σαράντα κόμματα εθνικά και περιφερειακά ήταν η επίσημη ταυτότητα των εκλογών.
Πίσω από την επίσημη εικόνα, όμως, υπάρχει η σκληρή και εντελώς διαφορετική πραγματικότητα. Σχεδόν οι μισοί Ινδοί που υπολογίζονται σαν εκλογείς δεν προσήλθαν, για διαφορετικούς λόγους, στις κάλπες. Σύμφωνα με τους πρώτους επίσημους υπολογισμούς από τους τρεις πρώτους γύρους, η συμμετοχή ήταν η μικρότερη των τελευταίων χρόνων και υπολογίζεται κατά μέσο όρο στο 50-55%. Τελικά επίσημα αποτελέσματα, ενόσω γράφονταν αυτές οι γραμμές, δεν υπήρχαν και άλλωστε, σύμφωνα με το πρόγραμμα, αυτά θα δίνονταν στις 13 του Μάη. Στις εκλογές του 1999 η συμμετοχή είχε φτάσει στο 60%, δηλαδή περίπου 250 εκατομμύρια Ινδοί δεν είχαν ψηφίσει. Τότε, όπως και τώρα, η περιοχή του Κασμίρ είχε τα πρωτεία της αποχής και την ακολουθούσαν το Ουτάρ Πραντές, το Chandigarh, η περιοχή του Δελχί, το Ρατζαστάν κ.λπ. Εκατομμύρια Ινδοί, ειδικά στην ύπαιθρο, ούτε στους εκλογικούς καταλόγους συμπεριλαμβάνονται ούτε μαθαίνουν ότι γίνονται εκλογές και ούτε φυσικά μπορούν να συμμετέχουν στην εκλογική διαδικασία. Ο κοινοβουλευτισμός και η υποτιθέμενη αντιπροσωπευτική δημοκρατία δεν αφορούν σχεδόν το μισό πληθυσμό της χώρας. Ενας αποκλεισμός ανάλογος με αυτόν που διατρέχει την ινδική κοινωνία στο επίπεδο των δικαιωμάτων, της διατροφής, της στέγης και των συνθηκών ζωής.
Τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων έξω από τα εκλογικά τμήματα αλλά και αρκετές εκτιμήσεις προέβλεπαν νίκη του ινδουιστικού Μπαρατίγια Τζανάτα και των συμμάχων του, έστω και με οριακή πλειοψηφία που θα του δώσει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης. Το Κογκρέσο της δυναστείας των Γκάντι μάλλον θα ξαναβρεθεί στην αντιπολίτευση, έχοντας σοβαρά εσωτερικά προβλήματα, αναξιόπιστη ηγεσία και φορτωμένο με τη φθορά της μακροχρόνιας διακυβέρνησης των προηγούμενων δεκαετιών. Οι ινδουιστές έχουν καταφέρει να εκμεταλλευτούν στο έπακρο την ενίσχυση των περιφερειακών κομμάτων και να δημιουργήσουν μια ισχυρή συμμαχία που βασίζεται, εκτός των άλλων, και στο πιο μεγάλο κομμάτι των μεσαίων τάξεων στις πόλεις. Από την άλλη μεριά, η δυσαρέσκεια στην ύπαιθρο, που ενισχύθηκε από τις καταστροφικές επιπτώσεις της ξηρασίας στην αγροτική παραγωγή, αλλά και τα εκατομμύρια των φτωχών στις μεγάλες πόλεις που πλήττονται από την ανεργία αποτελούν παράγοντα που έκανε τις εκλογές τις τελευταίες ημέρες να μοιάζουν αμφίρροπες. Η ήττα μάλιστα του ισχυρότερου συμμάχου του BJP, στο Αντρα Πραντές, έχει δημιουργήσει μεγάλη νευρικότητα για το τελικό αποτέλεσμα. Το χρηματιστήριο στη Βομβάη την περασμένη Δευτέρα, ημέρα του πέμπτου και τελευταίου γύρου, έκανε “βουτιά”, ενδεικτικό μιας διάχυτης ανησυχίας για την αδυναμία του BJP να σχηματίσει ισχυρή κυβέρνηση. Ο Βαζπαγί, με την πρόωρη προκήρυξη των εκλογών, επιδίωξε μια ανανεωμένη και ισχυρή κοινοβουλευτική θητεία, πράγμα που όταν θα διαβάζει ο αναγνώστης αυτό το άρθρο θα είναι γνωστό αν τελικά το κατάφερε.
Στα σχέδια των ινδουιστών ακροδεξιών είναι η επιτάχυνση της ακραίας φιλελεύθερης πολιτικής, οι ιδιωτικοποιήσεις και το άνοιγμα της χώρας περισσότερο στο ξένο κεφαλαίο. Η περήφανη παρουσίαση των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης με τη διόγκωση του τομέα των υπηρεσιών και των χρηματοπιστωτικών δραστηριοτήτων δεν μπορεί να κρύψει την επιδείνωση και τη δραματική υποχώρηση της βιομηχανικής και αγροτικής παραγωγής, την επέκταση της ανεργίας, την επιδείνωση του εμπορικού ισοζυγίου και γενικά την υπονόμευση της πραγματικής οικονομίας. Λίγο πριν από την έναρξη των εκλογών μια συστηματική παρουσίαση των αποτελεσμάτων των οικονομικών πολιτικών που ακολουθήθηκαν τα τελευταία 10 χρόνια, από το ανεξάρτητο αριστερό Research Unit fοr Pοlitical Ecοnοmy που με έδρα τη Βομβάη εκδίδει το Aspects οf India Ecοnοmy, δείχνει ότι η περίφημη ινδική ανάπτυξη είναι μια εικονική πραγματικότητα, ήδη υπονομευμένη. Η περίπτωση του Αντρα Πραντές και του ισχυρού τοπικού πρωθυπουργού Naidu μπορεί και να είναι μια προειδοποίηση για το μέλλον. Η ινδική Σίλικον Βάλεϊ, η πρωτεύουσα Χαϊντεραμπάντ προβαλλόταν σαν η μελλοντική εικόνα όλης της Ινδίας. Η τοπική κυβέρνηση, με τη στήριξη του Δελχί, εφάρμοσε μια άκρως φιλελεύθερη πολιτική, πόνταρε στην ανάπτυξη του τομέα των ηλεκτρονικών υπηρεσιών και εφαρμογών, αφήνοντας στη μοίρα τους εκατομμύρια κατοίκους στην ύπαιθρο αλλά και στα αστικά κέντρα. Το εκλογικό αποτέλεσμα ήταν μια πανωλεθρία για το φιλόδοξο τοπικό ηγέτη που στη Δύση θεωρείται ένα από τα ανερχόμενα πολιτικά αστέρια της ινδικής ελίτ.
Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, οι στενότερες σχέσεις με την Ουάσιγκτον είναι μια σαφής επιλογή των ηγετικών κύκλων στο Δελχί. Μόλις πριν από λίγες ημέρες, σε μια άκρως συμβολική κίνηση, μια μεγάλη ομάδα από το αμερικανικό Κογκρέσο και από τα δυο κόμματα, με τη συμμετοχή και της Χίλαρι Κλίντον, ανακοίνωσαν τη δημιουργία μιας ισχυρής επιτροπής για την προώθηση των αμερικανο-ινδικών σχέσεων. Και στις 30 του Απρίλη, εν μέσω εκλογών, η αμερικανική πρεσβεία στο Δελχί ανακοίνωσε την επίσημη ένταξη στην “τρομοκρατική” λίστα των δυο ένοπλων ισχυρών μαοϊκών κομμουνιστικών οργανώσεων (του “Λαϊκού Πολέμου” και του “Μαοϊκού Κέντρου”), μαζί με δυο οργανώσεις της κοινότητας των Σιχ, ικανοποιώντας παλιό αίτημα του ινδικού καθεστώτος.
Είναι, νομίζουμε, περιττό να υπογραμμίσουμε ότι, με οποιοδήποτε αποτέλεσμα, και αυτές οι γενικές εκλογές δεν πρόκειται να ανοίξουν ούτε μια χαραμάδα ελπίδας στις φτωχές λαϊκές μάζες της Ινδίας. Ισα ίσα, το αντίθετο. Γι' αυτό και οι σημαντικότερες κομμουνιστικές οργανώσεις αποφάσισαν να μποϊκοτάρουν αυτή τη διαδικασία και να καλέσουν τους Ινδούς να συνεχίσουν τον αγώνα για κοινωνική απελευθέρωση, απορρίπτοντας τις εκλογικές αυταπάτες και το στημένο εκλογικό θέατρο.
Σε κοινή ανακοίνωσή τους το ΚΚ Ινδίας (μ-λ)/Λαϊκός Πόλεμος, το Μαοϊκό Κομμουνιστικό Κέντρο και το ΚΚ Ινδίας (μ-λ)/Τζανασάκτι, κάνοντας και ειδικές αναφορές στην κατάσταση στο Μπιχάρ, το Αντρα Πραντές και την Ορίσα, κάλεσαν σε αποχή τους ινδούς εκλογείς, υπογραμμίζοντας την πεποίθησή τους ότι μόνο ο μαζικός, παρατεταμένος ένοπλος λαϊκός πόλεμος μπορεί να αλλάξει την κοινωνική και οικονομική κατάσταση στη χώρα και να ανατρέψει το καθεστώς της φτώχειας, της εκμεταλλεύσης και της καταπίεσης. "Για να απελευθερώσουμε την Ινδία -καταλήγουν στην ανακοίνωση- πρέπει να νικήσουμε τρία μεγάλα βουνά: τον ιμπεριαλισμό, την κομπραδόρικη γραφειοκρατία και τη φεουδαρχία". Μόνο τότε -συμπληρώνουμε- θα λάμψει πραγματικά η μεγάλη χώρα της Ανατολής για να φωτίσει το μέλλον της μεγάλης πλειοψηφίας των ανθρώπων που την κατοικούν.

ΥΓ.: Το να καταφέρει κανείς να παρουσιάσει τη σύγχρονη Ινδία σε μια μικρή σειρά τεσσάρων άρθρων είναι σαν να προσπαθεί να αδειάσει τον ωκεανό με ένα ποτήρι νερού. Αν καταφέραμε να δώσουμε ορισμένες εικόνες στον αναγνώστη, τότε η προσπάθεια δεν ήταν άσκοπη. Για τους πιο απαιτητικούς αναγνώστες της “Π.Σ.” προτείνουμε τέσσερις ηλεκτρονικές διευθύνσεις που διαλέξαμε από ένα μεγάλο πλήθος, για μια πιο τακτική και συστηματική ενημέρωση. Στο www.peοplesmarch.cοm είναι η έκδοση του περιοδικού του ΚΚ Ινδίας (μ-λ)/Λαϊκός Πόλεμος. Στο www.rupe-Ιndia.οrg το περιοδικό Aspects οf India Economy. Στο www.flοnnet.cοm η έκδοση του εβδομαδιαίου περιοδικού Frοntline. Και στο www.Ιpcs.οrg η άποψη του ινδικού καθεστώτος για την αντιτρομοκρατική εκστρατεία, τους Ναξαλίτες κ.λπ.
Y.Γ.2. Παρ' όλες τις προβλέψεις, τα αποτελέσματα που έχουν ανακοινωθεί έως την Πέμπτη το απόγευμα, δείχνουν ότι το Κογκρέσο και οι σύμμαχοι του κερδίζουν τις εκλογές, χωρίς όμως να μπορούν να σχηματίσουν αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Η ηγεσία του Κογκρέσου προσανατολίζεται σε κυβέρνηση συνεργασίας και ήδη το ΚΚΙ(Μ), είναι έτοιμο να παράσχει στήριξη. Οι Ινδοί ψήφισαν για να φύγει το BJP, το οποίο χρεώθηκε με την σκληρή νεοφιλελεύθερη πολιτική, ενώ το Κογκρέσο δεν ήταν προετοιμασμένο για ένα τέτοιο αποτέλεσμα.

φ.501, 15/5/04