«Γενεύη 2»: Διπλωματικά παζάρια για τη συριακή κρίση αλλά το δράμα του συριακού λαού δεν δείχνει να έχει τέλος
29 Ιανουαρίου, 2014Επιλεγμένα Άρθρα, Κόσμοςadmin

γενευη 2Η πρόσκληση, από τον ΓΓ του ΟΗΕ, συμμετοχής του Ιράν στη προγραμματισμένη διεθνή ειρηνευτική διάσκεψη για το συριακό ζήτημα στο Μοντρέ της Ελβετίας στις 22 Ιανουαρίου (την περασμένη Τετάρτη),παρ” ολίγον να την τινάξει στον αέρα πριν καν αρχίσει. Στο παραπέντε λοιπόν αποφεύχθηκε κάτι τέτοιο, χωρίς αυτό να σημαίνει πως ήταν και το σημαντικότερο πρόβλημά της.
Το ζήτημα μιας διάσκεψης τέτοιου χαρακτήρα για το Συριακό, με πρωτοβουλία των βασικών πρωταγωνιστών, ΗΠΑ και Ρωσίας, «έπαιζε» από το Μάιο του ’13. Ωστόσο, οι αρχικές προσπάθειες να «έρθουν οι δύο πλευρές στο τραπέζι» σκόνταφταν εξαιτίας τού ότι η πλευρά της αντιπολίτευσης περνούσε σε φάση υποχώρησης και διαμόρφωνε αρνητικούς συσχετισμούς για τα συμφέροντα των Δυτικών. Το ζήτημα επανέρχεται, παίρνοντας μεγαλύτερη ώθηση, μετά την, περίεργη όσο και αδιευκρίνιστη, χρήση χημικών όπλων στις 21 Αυγούστου 2013 στα περίχωρα της Βηρυττού.
Έτσι όταν στις 27 Σεπτεμβρίου, με πρωτοβουλία της Ρωσίας, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υιοθετεί ομόφωνα το ψήφισμα 2118, το οποίο απαιτούσε την καταστροφή ή την απομάκρυνση των χημικών αποθεμάτων της Συρίας από τα μέσα του 2014, τα πράγματα διαφοροποιούνται δραστικά. Η διπλωματική οδός για το επόμενο διάστημα δείχνει να είναι αποδεκτή από τους ιμπεριαλιστές και για διαφορετικούς βέβαια λόγους για τον καθένα.
Έτσι ορίστηκε η νέα διεθνής Διάσκεψη για τις 22 του Γενάρη (γνωστή και ως «Γενεύη 2»). Αρχικά ο Εθνικός Συνασπισμός, που θεωρεί ότι εκπροσωπεί την επίσημη αντιπολίτευση της Συρίας, δεν δεσμευόταν στη συμμετοχή του αν δεν προηγούνταν εγγυήσεις ότι ο Άσαντ θα παρατηθεί στο μεταβατικό στάδιο. Απ’ ό,τι φαίνεται όμως οι έντονες πιέσεις των ΗΠΑ τους «έπεισαν» να υποχωρήσουν.
Και ενώ ήταν όλα έτοιμα, ήρθε η κρίση. Το Ιράν κλήθηκε «απροσδόκητα», από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Μπαν Κι-Μουν, να συμμετάσχει στην έναρξη της Διάσκεψης, τρεις μέρες πριν από την έναρξή της. Ο Μουν είπε ότι πίστευε ακράδαντα πως το Ιράν έπρεπε να είναι μέρος της λύσης στην κρίση στη Συρία! Μόλις όμως ανακοινώθηκε ότι η Τεχεράνη είχε αποδεχθεί την πρόσκληση και δεσμεύτηκε να παίξει έναν «θετικό και εποικοδομητικό ρόλο», η αντιπολίτευση του Εθνικού Συνασπισμού έθεσε όρο στην Τεχεράνη να ανακοινώσει ότι «θα αποσύρει στρατό και ενόπλους από τη Συρία» και θα συμμορφωθεί με τον οδικό χάρτη του 2012, για τη συγκρότηση ενός συριακού μεταβατικού κυβερνητικού φορέα με πλήρεις εξουσίες. Σε αντίθετη περίπτωση, ο αντιπολιτευόμενος «Συριακός Εθνικός Συνασπισμός» θα μποϊκοτάρει τη Διάσκεψη.
Ακολούθησαν πυρετώδεις διπλωματικές διαβουλεύσεις και παζάρια τόσο στην έδρα του ΟΗΕ όσο και στις διάφορες πρωτεύουσες των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, για να βρεθεί μια φόρμουλα διεξόδου από αυτή την «απρόβλεπτη» εξέλιξη. Τελικά, τη λύση την έδωσε το ίδιο το Ιράν με τη δήλωση του υφυπουργού Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αράτσι: «Δεν θα δεχτούμε μια προϋπόθεση που θα περιορίσει τη λύση εντός καθορισμένων παραμέτρων». Προηγήθηκε η ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ότι οι ΗΠΑ θεωρούν πως η πρόσκληση αυτή «εξαρτάται από τη ρητή και δημόσια υποστήριξη του Ιράν στην πλήρη εφαρμογή του Ανακοινωθέντος της Γενεύης».
Ακολουθούν ανάλογες αντιδράσεις από Βρετανία και Γαλλία, που ζήτησαν απόσυρση της πρόσκλησης από το Ιράν με το πρόσχημα ότι το τελευταίο έχει αποφύγει δημοσίως να υιοθετήσει πλήρως τον οδικό χάρτη της Γενεύης 1 (Ιούνης 2012). Έτσι μπόρεσε ο εκπρόσωπος του ΓΓ του ΟΗΕ να προετοιμάσει το έδαφος για «απόσυρση» της πρόσκλησης, λέγοντας ότι η Τεχεράνη «παρά τις διαβεβαιώσεις προέβη σε απογοητευτική δημόσια δήλωση που δείχνει πως δεν αποδέχεται τους όρους των ειρηνευτικών διαβουλεύσεων». Πάντως, ο ίδιος διέψευσε ότι η πρόσκληση προς την Τεχεράνη αιφνιδίασε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σημειώνοντας ότι οι Αμερικανοί ήταν πλήρως ενήμεροι. Η διάψευση αφορούσε και άλλους δυτικούς διπλωμάτες που δήλωναν ότι η απόφαση του Μουν να καλέσει το Ιράν έγινε «βιαστικά». Αλλά και ο ρώσος πρεσβευτής στον ΟΗΕ, Βιτάλι Τσούρκιν, σε ερώτηση εάν ο ΓΓ του ΟΗΕ συμβουλεύτηκε τη Ρωσία και τις ΗΠΑ προτού προσκαλέσει το Ιράν, απάντησε: «Φυσικά, τους συμβουλεύθηκε όλους». Και σίγουρα δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά. Πάντως η επίσημη θέση της Ρωσίας όπως τη διατυπώνει ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δείχνει αυτοσυγκράτηση: «Είναι φυσικά λάθος, αλλά δεν είναι και καταστροφή»!

Σε ό,τι αφορά λοιπόν το διπλωματικό «θρίλερ» που εκτυλισσόταν το προηγούμενο Σαββατοκύριακο μεταξύ ΟΗΕ και πρωτευουσών των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων (ΗΠΑ, Ρωσίας, ΕΕ κ.ά.), δεν φαίνεται να οφείλεται ούτε σε κακή συνεννόηση ούτε σε «βιασύνη» του ΓΓ του ΟΗΕ. Είναι ένα ακόμη στοιχείο του άγριου ιμπεριαλιστικού ανταγωνισμού που και στο διπλωματικό επίπεδο επιδιώκει τη διαμόρφωση πλαισίων που θα ευνοούν τα ιδιαίτερα συμφέροντα της κάθε πλευράς ξεχωριστά. Έτσι, η Διάσκεψη αυτή, που αρχικά ορίστηκε ως συνάντηση των αντιμαχόμενων μερών της Συρίας «χωρίς προϋποθέσεις», δείχνει να αποκτά τέτοιες σε σχέση και αναφορά με ένα παλαιότερο κείμενο, το οποίο μάλιστα θα «αποτελεί και βάση στις νέες συνομιλίες»!
Το κείμενο αυτό –γνωστό και ως «Γενεύη 1», που ξεκίνησε στο Μοντρέ και συνεχίστηκε στα κεντρικά γραφεία του ΟΗΕ στη Γενεύη– παρουσιάστηκε στις 30 Ιουνίου 2012 από την «Ομάδα Δράσης για τη Συρία». Αναφέρει ότι κάθε πολιτική διευθέτηση της συριακής κρίσης προϋποθέτει ένα μεταβατικό στάδιο στο οποίο προβλεπόταν: «Η δημιουργία ενός μεταβατικού διοικητικού οργάνου με πλήρεις εκτελεστικές εξουσίες που θα μπορούσε να περιλαμβάνει μέλη της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης και θα πρέπει να διαμορφώνεται βάσει αμοιβαίας συναίνεσης, τη συμμετοχή όλων των ομάδων και των τμημάτων της κοινωνίας στη Συρία σε έναν ουσιαστικό εθνικό διάλογο, την αξιολόγηση της συνταγματικής τάξης και του νομικού συστήματος, τις ελεύθερες και δίκαιες πολυκομματικές εκλογές για τα νέα όργανα και γραφεία που θα συσταθούν και την πλήρη εκπροσώπηση των γυναικών σε όλες τις πτυχές της μετάβασης». Σε κανένα σημείο του ωστόσο δεν γινόταν κάποια αναφορά για την τύχη του Άσαντ.
Το γενικόλογο αυτό κείμενο έγινε πλέον εκ των πραγμάτων βάση για τις σημερινές συνομιλίες και η κάθε πλευρά δίνει τις δικές της εκδοχές. Η αντιπολίτευση μέσω του Εθνικού Συνασπισμού ρίχνει το βάρος στην απομάκρυνση του Άσαντ κατά το μεταβατικό στάδιο και το θεωρεί βασικό όρο για οποιαδήποτε συμφωνία ειρηνικής πολιτικής μετάβασης. Βέβαια, στη φάση αυτή τα στηρίγματά της είναι αρκετά ασαφή και επιπλέον αντιπροσωπεύει ένα αντιφατικό μείγμα στο οποίο οι τριβές είναι στη μεγαλύτερη όξυνσή τους. Ήδη ένα σημαντικό κομμάτι, το Εθνικό Συμβούλιο της Συρίας (SNC), ανακοίνωσε την αποχώρησή του από τον Συνασπισμό δύο 24ωρα πριν από την έναρξη των συνομιλιών σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις μεθοδεύσεις που οδήγησαν σε αυτή την εξέλιξη.
Από την άλλη, η πλευρά του Μπασάρ αλ Άσαντ θέτει ως πρώτη προτεραιότητα της Διάσκεψης τον «αγώνα κατά της τρομοκρατίας», δηλαδή τον αφοπλισμό της αντιπολίτευσης. Επιπλέον ο ίδιος ο Άσαντ σε συνέντευξή του προς το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων όχι μόνο αποκλείει το ενδεχόμενο να παραιτηθεί, αλλά θεωρεί σχεδόν βέβαιο ότι θα είναι ξανά υποψήφιος στις εκλογές του Ιουνίου!
Στη βάση όλων αυτών, ποια μπορεί να είναι η τύχη των συνομιλιών που ξεκίνησαν στο Μοντρέ της Ελβετίας; Λίγες μέρες πριν από την έναρξή τους, ο υπουργός Εθνικής Συμφιλίωσης της Συρίας Αλί Χαϊντάρ το περιέγραψε απλά: «Μην περιμένετε τίποτα από τη «Γενεύη 2». Ούτε η «Γενεύη 2», ούτε η «Γενεύη 3», ούτε η «Γενεύη Χ» θα λύσει τη συριακή κρίση. Η λύση έχει ξεκινήσει και θα συνεχιστεί μέχρι τον στρατιωτικό θρίαμβο του κράτους», δηλαδή του Άσαντ!
Οι πρωταγωνιστές στο εσωτερικό της Συρίας δείχνουν να έχουν ασυμβίβαστους στόχους γιατί τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα που εξυπηρετούν είναι τέτοια. Ακόμα κι αν επιτευχθεί κάποιου είδους πολιτική–διπλωματική συμφωνία, θα είναι σχεδόν αδύνατο να εφαρμοστεί στην πράξη, δεδομένου ότι οι συνομιλίες που θα τη διαμορφώσουν είναι εντελώς άσχετες με τις πραγματικές αιτίες που δημιούργησαν τη σημερινή δραματική κατάσταση στη χώρα και το λαό της.
Χ.Β.

Αναζήτηση

Κατηγορίες